ΥΠΟΜΝΗΜΑ για τις πολιτικές μετακινήσεις Βουλευτών

[Τεκμηρίωση κοινοβουλευτικής πρακτικής αποδέσμευσης βουλευτών από Κοινοβουλευτικές Ομάδες, δημιουργίας νέων Ομάδων και δηλώσεων προσχώρησης]

του Παναγιώτη Νούνη*

⸻

1. Εισαγωγή

Η κοινοβουλευτική λειτουργία της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει διαχρονικά αναγνωρίσει την ε λ ε υ θ ε ρ ί α κάθε εκλεγμένου βουλευτή, να:

• αποδεσμεύεται από την Κοινοβουλευτική Ομάδα (εφεξής: Κ.Ο.) του κόμματος από το οποίο εξελέγη,

• να εντάσσεται ως Ανεξάρτητος Βουλευτής,

• να προσχωρήσει σε άλλη Κ.Ο.,

• να συμμετάσχει ή να δημιουργήσει νέο πολιτικό σχήμα ή/και να συνυπογράψει σε νέα Κοινοβουλευτική Ομάδα.

Η πρακτική αυτή έχει καταγραφεί επανειλημμένως στα Πρακτικά της Βουλής στην νεώτερη και σύγχρονη πολιτική ιστορία της Βουλής των Αντιπροσώπων σε πολλαπλές ανάλογες ή/και παρόμοιες περιπτώσεις και έχει αντιμετωπιστεί ως προς τη θεσμική της νομιμότητα.

⸻

2. Τεκμηριωμένες περιπτώσεις

Βουλευτής/Ομάδα Ενέργεια Πηγή

Σταύρος Αμπίζας, Αποχώρηση από Κ.Ο. ΔΗΚΟ και προσχώρηση στη Νέα Δημοκρατική Παράταξη , βλέπε Πρακτικά, 1980 (Οκτ. & 16 Οκτ.).

Φ. Παρασκευαΐδης, Δημόσια τοποθέτηση για παύση του βουλευτή μετά από δικαστική εκκρεμότητα, βλέπε Πρακτικά, 4 Δεκ. 1980.

Βουλευτής - Ενέργεια - Πηγή

Δ. Ζιαρτίδης κ.ά., Αποχώρηση από ΑΚΕΛ – Σύσταση νέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας, βλέπε Πρακτικά, σελ. 1953-1954.

Βάκης – Παπαϊωάννου – Χριστοφίδης: Δημόσια σύσταση Ομάδας Ανεξάρτητων Βουλευτών, βλέπε Πρακτικά.

Ανδρέας Φιλίππου: Αποδέσμευση από ΑΚΕΛ – Νέες Δυνάμεις Πρακτικά 27/4/2000

Μάριος Ματσάκης: Αποδέσμευση – επιστολή ανεξαρτητοποίησης προς την Κ.Ο. ΔΗΚΟ, Πρακτικά (δήλωση Κυπριανού).

Και άλλες πολλές παρόμοιες περιπτώσεις.

⸻

3. Νομικοπολιτική ερμηνεία

Η πράξη της αποχώρησης από Κ.Ο. ή η δήλωση προσχώρησης:

1. εμπίπτει αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια και το κατοχυρωμένο δικαίωμα του βουλευτή,

2. αποτελεί εκεύθερη και συνταγματολογική έκφραση του βουλευτικού αυτοκαθορισμού (άρθρο 71 Συντάγματος ΚΔ),

3. δ ε ν εξετάζεται από κομματικούς ή κοινοβουλευτικούς εξουσιοδοτικούς θεσμούς.

Η νομολογία και η ιστορική πρακτική της Βουλής της Κύπρου είναι σταθερά διαμορφωμένη υπέρ της κατοχύρωσης της ανεξαρτησίας ή/και προσχώρησης σε νέα πολιτικά κινήματα και σχήματα των βουλευτών, χωρίς περιθώρια για περιορισμούς του κοινοβουλευτικού status.

⸻

4. Συμπεράσματα:

• Οι πράξεις ανεξαρτητοποίησης, προσχώρησης και δημιουργίας Κ.Ο. τελούνται με απλή επιστολή ή δήλωση ενώπιον της ολομέλειας ή με επιστολή προς τον/την Πρόεδρο της Βουλής.

• Καμία διαδικασία κομματικής ή εξωτερικής επικύρωσης δ ε ν απαιτείται για την ισχύ τους.

• Κάθε βουλευτής είναι κυρίαρχος του Κ.Ο. status του, ανεξαρτήτως της καθορισμένης κομματικής γραμμής και της πρακτικής της Βουλής.

⸻

Σύντομο Νομικό Επιχείρημα

Η ελευθερία του Βουλευτή να καθορίσει τη στάση του και τις κοινοβουλευτικές του συμμαχίες είναι:

1. από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία του βουλευτικού αξιώματος (άρθρο 71 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας):

«Οι Βουλευταί εκπροσωπούν το έθνος και

δ ε ν δεσμεύονται μεν υπό οδηγιών ή εντολών…»

2. από την πάγια κοινοβουλευτική πρακτική της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατά την οποία:

• γίνονται αποδεκτές από το Σώμα αυτοτελώς, κατόπιν απλής δήλωσης του βουλευτή ή επιστολής, χωρίς ανάγκη έγκρισης από κομματικά όργανα.

• ουδέποτε κρίθηκαν ως αντικοινοβουλευτικές ή κυρωμένες πρακτικές για να ισχύσει αποβολή ή έλεγχος της ιδιότητας του Βουλευτή από το ίδιο το κοινοβουλευτικό δεδικασμένο.

⸻

Έρευνα – Επιμέλεια – Σχόλια:

του Παναγιώτη Νούνη,

*Κοινοβουλευτικού Συνεργάτη του αξιότιμου Βουλευτή & Προέδρου του ΔΕΚ - Δημοκρατικό Εθνικό Κίνημα κ. Ανδρέα Θεμιστοκλέους (Προέδρου Δ.Ε.Κ.)

10 Ιουνίου, 2025

________

Υστερόγραφο: Το βίντεο που ακολουθεί είναι της εν εξελίξει σημερινής, ζωντανής μετάδοσης, από την Ολομέλεια της Βουλής, 10 Ιουλίου 2025, το απόσπασμα θα το βρείτε περίπου στην μια ώρα.