Παναγιώτη Νούνη: Λόγος περί αδύνατων, αντιθεσμικών και αντιφατικών σημείων επί των δηλώσεων της Προέδρου της Βουλής
Πολιτικός Στοχασμός Νούνη #05.01.26
Οι πρόσφατες δηλώσεις της ΠτΒ κ. Αννίτας Δημητρίου, υπό την ιδιότητά της ως Προέδρου της Βουλής και πολιτικής αρχηγού, εγείρουν ένα θεμελιώδες ερώτημα πολιτικής φιλοσοφίας και θεσμικής τάξης:
π ώ ς συνυπάρχουν, χ ω ρ ί ς να αλληλοαναιρούνται, η επίκληση του τεκμηρίου αθωότητας και η επιβολή άμεσων πολιτικών κυρώσεων;
Η δήλωση ξεκινά με μια κατηγορηματική, αυτονόητη καταδίκη της βίας. Πρόκειται για θέση ηθικά αδιαμφισβήτητη, που ό μ ω ς λειτουργεί ρητορικά ως ασπίδα, αφού κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει μαζί της, άρα κάθε επόμενη επιλογή παρουσιάζεται ως φυσική και λογική συνέπεια, και ουχί ως δημοκρατική πολιτική απόφαση.
Ενώ ακολουθεί η φραστική επίκληση του σεβασμού προς τη Δικαιοσύνη και το τεκμήριο της αθωότητας. Ωστόσο, η επίκληση αυτή ακυρώνεται αμέσως εμπράκτως, όταν μάλιστα προτείνεται η αυτοβούλη δήθεν αποποίηση ασυλίας και, κυρίως, ο με συνοπτικές κανονικές διαδικασίες απόλυτος αποκλεισμός και διασυρμός του Βουλευτή από το ψηφοδέλτιο.
Ε δ ώ αναδύεται η πρώτη και κρισιμότερη αντίφαση: το τεκμήριο της αθωότητας δ ε ν είναι απλή διατύπωση καλής πρόθεσης, α λ λ ά ουσιαστική αρχή που προϋποθέτει αναστολή τιμωρητικών ή στιγματιστικών ενεργειών μέχρι την κρίση της Δικαιοσύνης.
Όταν προηγείται η πολιτική ποινή, η αθωότητα παραμένει μόνο ως ρητορικό κέλυφος, το όποιο αποδεικνύει την 'ποιότητα' της πάλαι ποτέ κραταιάς Δεξιάς.
Ιδιαίτερη θεσμική ένταση προκαλεί και η έννοια της «αυτοβούλης» αποποίησης ασυλίας. Όταν μια πράξη χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα ως «απαραίτητη», παύει να είναι πραγματικά εθελοντική. Μετατρέπεται σε ηθικό και πολιτικό εξαναγκασμό, όπου η μη συμμόρφωση συνεπάγεται δημόσια ενοχοποίηση και καταδίκη, χωρίς νόημα.
Έτσι, ένας θεσμός που έχει σκοπό την προστασία της ανεξαρτησίας της Βουλής, εργαλειοποιείται -επικοινωνιακά- ως τεστ ηθικής καθαρότητας.
Η καταληκτική διατύπωση περί «μη διαπραγματεύσιμων αρχών» μετατοπίζει το πολιτικό πεδίο από το κράτος δικαίου στο κράτος των αξιών. Όταν οι «αρχές» προηγούνται των διαδικασιών, η πολιτική ηγεσία φαίνεται να αναλαμβάνει ρόλο άτυπου δικαστή. Γιατί άραγε τέτοιο πολιτικό ήθος;
Η Δικαιοσύνη καλείται όχι απλώς να αποδώσει κρίση, αλλά να επιβεβαιώσει μια ήδη διαμορφωμένη πολιτική ετυμηγορία εκ στόματος της ΠτΒ.
Αυτό δεν ενισχύει τους θεσμούς, αλλά μάλλον τους αποδυναμώνει και διαβρώνει, διότι, εγκαθιδρύει προηγούμενο όπου μία κατηγορία -που δεν έχει ακόμα εξεταστεί ποινικά και δικαστικά- αρκεί για την πολιτική αποκαθήλωση και πολιτική δολοφονία ενός εν ενεργεία Βουλευτή.
Ο κίνδυνος δεν αφορά ένα πρόσωπο ή μία υπόθεση. Αφορά το ίδιο το θεσμικό ήθος της Δημοκρατίας. Όταν η πολιτική ευθύνη μετατρέπεται σε προδικαστική ποινή και η ηθική αγανάκτηση υποκαθιστά τη θεσμική ψυχραιμία, τότε η Βουλή μετά των συν αυτώ θεσμικών αξιωματούχων της παύει να λειτουργεί ως εγγυητής δικαιωμάτων και μετατρέπεται σε μηχανισμό τιμωρητικού παραδειγματισμού.
Η πραγματική υπεράσπιση των αξιών δεν επιτυγχάνεται με συμβολικές θυσίες, αλλά με αταλάντευτο σεβασμό στις διαδικασίες, ακόμη – και ιδίως – όταν αυτές είναι πολιτικά δυσάρεστες. Εκεί δοκιμάζεται το κράτος δικαίου και όχι στις εύκολες, αλλά στις δύσκολες στιγμές.
Του Παναγιώτη Νούνη,
Ελεύθερος Στοχαστής
5 Ιανουαρίου, 2026
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου