Παναγιώτη Νούνη: Περί του μηχανισμού πολιτικής και δημοσιογραφικής προπαγάνδας
Πολιτικός Στοχασμός Νούνη #08.01.26
Το άρθρο με τίτλο «Το κουκούλωμα να μην γίνει ανεκτό», όπως δημοσιεύεται στον «Πολίτη», δ ε ν περιορίζεται σε ενημερωτική δημοσιογραφική αποτύπωση μιας θεσμικής εκκρεμότητας, αλλά μάλλον συγκροτεί έναν λόγο κανονιστικό, σχεδόν κατηγορηματικό, που προεξοφλεί a priori το ηθικό συμπέρασμα πριν την ολοκλήρωση της δικαστικής κρίσης. Αρκετά ενδιαφέρουσα η δημοσιογραφική ικανότητα και ποιότητα, ορισμένων φυλλάδων.
Ο όρος «κουκούλωμα» ε δ ώ, φαίνεται να λειτουργεί ως πολιτικο-συναισθηματικός επιταχυντής: αφού μετατοπίζει το βάρος από το αποδεικτικό πεδίο στη δημόσια πίεση, εγκαθιστώντας ένα φαντασιακό και ψευδώνυμο υπέρτατο αξίωμα εκ των προτέρων και «ντε φάκτο» ενοχής (του τάδε ή δείνα εν ενεργεία Βουλευτή) υπό το πρόσχημα και εις το όνομα της τάχα μου διαφάνειας.
Παράλληλα, θεωρώ, ότι παρατηρείται μία παράδοξη και περίεργη σύγχυση αρμοδιοτήτων: ποινική διερεύνηση, κοινοβουλευτική ασυλία και δημόσια λογοδοσία συγχωνεύονται ρητορικά, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η μ η ά ρ σ η ασυλίας ενός Βουλευτή ισοδυναμεί μαγικώς και αυτομάτως σε de facto συγκάλυψη! Για ποια αυτονόητα της δημόσιας σφαίρας ομιλούμε;
Πρόκειται, στην πενιχρή αντιληπτική ικανότητά μας, προφανώς για θεσμική υπεραπλούστευση, που υπονομεύει ύπουλα την κατανόηση του κράτους δικαίου και ενισχύει έναν ιδιότυπο θεσμικό λαϊκισμό.
Σε βαθύτερο επίπεδο, το κείμενο εγγράφεται σε μια κοσμική πολιτική θεολογία της κάθαρσης: ο θεσμός καλείται να θυσιάσει πρόσωπα για να διατηρήσει ηθική νομιμοποίηση. Έτσι, το υποτιθέμενο «α πριόρι» τεκμήριο αθωότητας, αντιστρέφεται, στα μυαλά ορισμένων ανίκανων πολιτικών μετά των συν αυτώ παπαγάλων τους, σε τεκμήριο ενοχής, ενώ η Δικαιοσύνη μετατρέπεται από κανονική διαδικασία σε άρτον και θεάματα για τον αιμοδιψή όχλο και μαζάνθρωπο.
Το κρίσιμο ερώτημα, που παραμένει μετέωρο στο σκεπτικό μας, δεν είναι αν πρέπει να υπάρξει διερεύνηση —αυτό είναι αυτονόητο— αλλά π ώ ς και με ποιόν τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί, ταυτόχρονα, η πλήρης διαφάνεια αλλά και η θεσμική νηφαλιότητα, χωρίς η κοινή γνώμη (είτε πολιτικάντες/ισσες ολκής) να υποκαθιστούν δημοσίως το δικαστήριο.
Εκεί ακριβώς, νομίζω, ότι δοκιμάζεται η ωριμότητα μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας. Παρ΄ εκτός και αν ζηλεύουμε τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και ιδιότυπες τυραννίες;
Του Παναγιώτη Νούνη,
Κοινοβουλευτικός Συνεργάτης
8 Ιανουαρίου, 2026
----------------
Υστερόγραφο – Επισήμανση λογικών πλανών του κειμένου
1. Πλάνη του ψευδούς διλήμματος (false dilemma)
Το άρθρο υπονοεί ότι υπάρχουν μόνο δύο ενδεχόμενα: είτε άμεση άρση ασυλίας είτε «κουκούλωμα». Αγνοείται το ενδιάμεσο και θεσμικά απολύτως υπαρκτό ενδεχόμενο της συνέχισης της διερεύνησης εντός των προβλεπόμενων διαδικασιών.
2. Αντιστροφή του τεκμηρίου αθωότητας (presumption of guilt)
Υποβάλλεται η ιδέα ότι, αν δεν υπάρξει άμεση και πλήρης συμμόρφωση σε πολιτικά αιτήματα, τεκμαίρεται ενοχή ή συγκάλυψη. Πρόκειται για λογική μετατόπιση από το «αθώος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» στο «ένοχος μέχρι να αποδείξει το αντίθετο». Αυτούς τους πολιτικούς ψηφίζουμε που καρατομούν και εξοντώνουν άρδην, άπαξ και διαπαντώς πολιτικά ομοϊδεάτες και συναγωνιστές τους εν ενεργεία Βουλευτές;;
3. Πλάνη της συναισθηματικής φόρτισης (appeal to emotion)
Η χρήση όρων όπως «κουκούλωμα» ενεργοποιεί αγανάκτηση και ηθικό πανικό, αντικαθιστώντας τη νηφάλια αξιολόγηση στοιχείων με συναισθηματική αντίδραση.
4. Πλάνη της ασαφούς γενίκευσης (hasty generalization)
Αναφορές σε καταθέσεις και ιατρικές εκθέσεις παρουσιάζονται σωρευτικά, χωρίς αξιολόγηση βαρύτητας ή αποδεικτικής ισχύος, δημιουργώντας την στρεβλή εντύπωση ι σ χ υ ρ ή ς ενοχής χωρίς τεκμηρίωση. Αστεία πράγματα.
5. Σύγχυση αιτίου–αποτελέσματος (post hoc reasoning)
Υπονοείται ότι η μη άρση ασυλίας οδηγεί ή ισοδυναμεί με συγκάλυψη, ε ν ώ πρόκειται για διαφορετικά θεσμικά επίπεδα χωρίς αναγκαία αιτιώδη σύνδεση. Αλλά, εσύ, χαζέ πλην τίμιε και φιλότιμε ψηφοφόρε, κύπτε τον αυχένα και τα γόνατά σου στην μεγαλωσύνη του ΔΗΣΥ μετά των συν αυτώ.
6. Κανονιστική μεταμφίεση περιγραφής (normative fallacy)
Κανονιστικές κρίσεις (τι «πρέπει» να γίνει) παρουσιάζονται ως ουδέτερη περιγραφή θεσμικής πραγματικότητας, συγκαλύπτοντας όμως μεθοδικά τη ρητορική πρόθεση πίσω από δήθεν αντικειμενικό λόγο.
Οι λογικές πλάνες αυτές δ ε ν ακυρώνουν την ανάγκη διερεύνησης, αποκαλύπτουν όμως πώς ο δημοσιογραφικός και πολιτικός λόγος, ορισμένων κουτοπόνηρων, μπορεί να μετατραπεί από εργαλείο διαφάνειας σε μηχανισμό προκατασκευασμένης ετυμηγορίας και μηχανισμό προπαγάνδας.
Παν. Νούνης
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου