Παναγιώτη Νούνη: Υπεράσπιση των θετικών στοιχείων της κ. Ιωάννας Φωτίου (Annie Alexui)

 

Πολιτικός Στοχασμός Νούνη #01.06.02.26

Υπεράσπιση των θετικών στοιχείων της κ. Ιωάννας Φωτίου (Annie Alexui)

Σε μια κοινωνία που συχνά φιμώνει ποικιληδόν τους τω όντι άβολους και αδικημένους της ζωής, η ενοχλητική φωνή της Άννης, μέσω των ΜΚΔ, έχει σημαίνουσα αξία από μόνη της. Το θετικό στοιχείο της δεν είναι η αλάθητη κρίση της — κανείς δεν την έχει — αλλά η μετωπική ρήξη της με τη βολική σιωπή διεφθαρμένων μηχανισμών εξουσίας. Εκεί όπου οι θεσμοί καθυστερούν, ο πολίτης που επιμένει φέρνει το θέμα στο φως με τίμημα την έκθεση. Αυτό, πολιτικά, είναι ημερήσια διάταξη από τα κάτω προς τα άνω: αφού (εξ)αναγκάζει την εξουσία να απαντήσει επί της ουσίας, όχι να αναπαυθεί στην ισχύ της.

Η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ, μας θυμίζει ότι ο δημόσιος χώρος, γεννιέται, όταν κάποιοι τολμούν να μιλήσουν, δημόσια. Ακόμη κι αν κάνουν λάθη, η παρρησία και το ελευθεροστομείν είναι προϋπόθεση ελευθερίας. Η κοινωνία, δεν χρειάζεται μόνο «ορθές» φωνές, χρειάζεται το θάρρος της δημόσιας και επώνυμης καταγγελίας που δημιουργεί ρωγμές στα κλειστά και συμπαγή φθοροποιά συστήματα. Το πρόβλημα δεν είναι η ένταση της φωνής της, αλλά η απουσία θεσμών ικανών να απαντούν έγκαιρα, τεκμηριωμένα και διαφανώς.

Η Άννη, ενσαρκώνει και την εύλογη κρίση εμπιστοσύνης προς τα φίλτρα της επίσημης και κλασικής παγιωμένης ενημέρωσης, του Συστήματος. Όταν ο πολίτης στρέφεται σε άναρχα κανάλια, με κάπως φαινομενικά άναρχο τρόπο, δεν το κάνει θεωρώ μονοσήμαντα από καπρίτσιο και εκδικητική μανία, αλλά για πολυποίκιλους και πολύπλοκους λόγους, μα κυρίως επειδή βιώνει υπαρξιακά και οντολογικά την υπολειτουργία των θεσμών και την έλλειψη διεξόδου για να βρει το δίκιο του/της. Αυτό είναι καμπανάκι για το κράτος δικαίου: είτε ανακτάς αξιοπιστία με πράξεις και διαφάνεια, είτε αφήνεις το πεδίο στον θόρυβο.

Η υπεράσπιση των θετικών της δεν είναι ποσώς λευκή επιταγή. Είναι υπεράσπιση του δικαιώματος να ενοχλείς την εξουσία με αποδείξεις και ονόματα, με πολιτική ονοματοφάνεια, αντί με πολιτικό ονοματοκρυπτισμό, χωρίς να ποινικοποιείται το θάρρος της καταγγέλουσας. Δημοκρατία χωρίς ενοχλητικούς πολίτες, θεωρώ, ότι καταντά διακοσμητικό πολίτευμα. Θεσμοί που αντέχουν τη δημόσια κριτική γίνονται ισχυρότεροι και ανθεκτικότεροι.

Γιατί τα εντάλματα οφείλουν να επανεξετάζονται υπό το φως ασύλου;

Το κράτος δικαίου δεν μετριέται από τη σκληρότητα ή/και την θεαματικότητα των ενταλμάτων, αλλά από την ικανότητά του να αναθεωρεί θεσμικά όταν αλλάζουν οι συνθήκες.

Συναφώς: Αν, και μόνον αν, αποδεικνύεται το άσυλο της Άννης, τότε, και μόνον τότε, η Πολιτεία οφείλει αναστοχασμό διαδικασιών, και ουχί πείσμα και επίδειξη ισχύος ενός κράτους δικαίου κατά του ατόμου, και δη σε μία πολυβασανισμένη ψυχή και πολίτην της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όχι για να την αθωώσει εκ των προτέρων, αλλά για να μη μετατρέπει την ποινική ισχύ σε εργαλείο επικοινωνιακής τιμωρίας. Διεθνή εντάλματα που πρακτικά δεν δύνανται να εκτελεστούν, αλλά λειτουργούν ως συμβολικές απειλές, διολισθαίνουν από τη δικαιοσύνη στο υπερθέαμα και φθείρουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Τούτο το απλό, δεν το αντιλαμβάνονται εκεί στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως και στο Αρχηγείο της Αστυνομίας; Είμαι βέβαιος ότι το αντιλαμβάνονται.

Το χιλιοειπωμένο ερώτημα, άραγε, «ποιος κρύβεται πίσω» από την Άννη, είναι συχνά ένα παράδοξο κουτσομπολιό, χωρίς αποδείξεις. Το ουσιώδες είναι ποιος δουλεύει μπροστά με θάρρος και πώς στην πραγματικότητα έχει αλλάξει η αρχιτεκτονική της παραγωγής δημόσιου λόγου και καταγγελτικού τεκμηρειωμένου λόγου: άτυπα δίκτυα πληροφόρησης, προσωπικές ατζέντες και το οικοσύστημα προσοχής των «social» συγκροτούν έναν ν έ ο τρόπο πολιτικής πίεσης. Βρισκόμαστε εν μέσω χαοτικού πολιτικού τυφώνα, όπου στο βάθος υφίσταται μία γαλήνια τάξη.

Τα κίνητρα δεν είναι μυστηριώδη κατά την γνώμη μας: πίεση προς την υγιή εξουσία, ανάγκη κοινωνικής ορατότητας, ιδιωτικές συγκρούσεις, πολιτικά συμφέροντα — και η φιλοδοξία ανασύστασης του κατεστημένου εκ βάθρων και εκ βόθρων. Πώς άλλωστε θα ξεθεμελιωθεί το παλαιό και σαθρό κατεστημένο αν δεν σπάσουν ορισμένα αυγά, με ορθολογικό και στρατηγικό τρόπο; Όλα πάνω σε ένα υπόστρωμα θεσμικού κενού εμπιστοσύνης που σπρώχνει τις καταγγελίες εκτός διαδικασιών.

Το κενό αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί θετικά ή αρνητικά από όποιον διαθέτει οικονομικοπολιτική ισχύ, στρατηγικό νου, μακιαβελλική πολιτική νοοτροπία, ανδρεία, διάκριση και θάρρος μεγατόνων.

Εκεί κρίνεται η Δημοκρατία: όχι στο κουτσομπολιό του «ποιος είναι πίσω», αλλά στο π ώ ς διασταυρώνεται η πληροφορία και στο π ώ ς οι θεσμοί απαντούν έγκαιρα και διαφανώς. Αλλιώς, η αλήθεια γίνεται ριάλιτι και η δικαιοσύνη δελτίο τύπου. Το κράτος δικαίου, δεν αποδεικνύεται βέβαια με θεαματικά εντάλματα, αλλά θεωρώ ότι αποδεικνύεται με υγιείς θεσμικές διαδικασίες που δουλεύουν.

Όταν οι υγιείς θεσμοί λειτουργούν, οι «καταγγελίες του διαδικτύου» και οι θρασύδειλες μάζες που φωνασκούσι εκ της ασφάλειας του καναπέως, μένουν χωρίς καύσιμο. Όταν δεν λειτουργούν, φταίει πάντα ο καταγγέλων ή/και καταγγέλουσα ή/και το ίντερνετ.

Τα κλασικά τραγελαφικά καμώματα από φθοροποιές και σκοτεινές δυνάμεις, που μόνο θόρυβο προξενούν, ως κύμβαλα αλαλάζοντα.

Συμφωνείς ή διαφωνείς, και γιατί άραγε, με τα προηγούμενα;

Του Παναγιώτη Νούνη,

Ελευθέρου Στοχαστού

6 Φεβρουαρίου, 2026