Παναγιώτη Νούνη: Ποιες ήταν και είναι οι βασικές θέσεις του αείμνηστου λαϊκού Θεολόγου κ. Παναγιώτη Τελεβάντου (Panayiotis Televantos) όσον αφορά την 'Πανορθόδοξη' Σύνοδο της Κρήτης;

 

πηγή

Ποιες ήταν και είναι οι βασικές θέσεις του αείμνηστου λαϊκού Θεολόγου κ. Παναγιώτη Τελεβάντου (Panayiotis Televantos) όσον αφορά την 'Πανορθόδοξη' Σύνοδο της Κρήτης;

Του Παναγιώτη Νούνη

Με βάση τα δημόσια γραφθέντα τα αντιρρητικά και απολογητικά κείμενα που δημοσίευσε ο ίδιος ο Παναγιώτης Τελεβάντος στο ομώνυμο ιστολόγιό του και όχι μόνον, και επιθυμούμε τη βάσει των όσων συζητήσαμε μεταξύ μας εκτενώς και επισταμένα προσωπικά μέσα στα χρόνια της θεολογικής σχέσης και επικοινωνίας μας (2009 - 2019), μπορούν να εντοπιστούν ορισμένοι βασικοί άξονες της σημαίνουσας θεολογικής κριτικής του προς τη Σύνοδο της Κρήτης.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτά αποτελούν τις δικές του τεκμηριωμένες θεο-λογικές θέσεις και όχι κοινώς ή/και καθολικά αποδεκτά συμπεράσματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μιας και το εν λόγω ζήτημα παραμένει ανοικτό και αμφιλεγόμενο ως θεολογούμενο. Πλην, στις απόλυτες βεβαιότητες, στις παγιωμένες πεποιθήσεις και στις αμαυρωμένες συνειδήσεις των ορκισμένων και εγκάθετων οπαδών ή/και ταγών της Οικουμενικής Κινήσεως και του Κολυμπαρίου.

1ον. Αμφισβήτηση του πανορθόδοξου χαρακτήρα της Συνόδου

Ο μακαριστός κ. Παναγιώτης Τελεβάντος, θεωρούσε ότι η απουσία τεσσάρων αυτοκεφάλων Εκκλησιών (Ρωσίας, Αντιοχείας, Γεωργίας και Βουλγαρίας) υπονόμευε τον πραγματικά πανορθόδοξο χαρακτήρα της Συνόδου.

Υποστήριζε ότι η μη καθολική συμμετοχή απάντων και των 14 Αυτοκέφαλων Εκκλησιών αποτελούσε σοβαρό εκκλησιολογικό έλλειμμα.

Και δεν είχε επ' ουδενί άδικο στο σημείο αυτό, καθότι ο οικουμενικός πατριάρχης επιζητεί μανιωδώς και ζητιανεύει την καθολική αναγνώριση της δήθεν 'Πανορθόδοξης' Συνόδου της Κρήτης, εις βάρος της ορθόδοξης Πατερικής Θεολογίας και Εκκλησιολογίας, εις βάρος της αυτοσυνειδήσεως των 4 Αυτοκέφαλων Εκκλησιών, οι οποίες σημειωτέον είναι και η συντριπτική πλειοψηφία των ορθοδόξων πιστών χριστιανών.

2ον. Κριτική στο κείμενο για τις σχέσεις με τους ετεροδόξους

Αυτό ήταν ίσως το κεντρικό σημείο της αντιρρήσεώς του.

Ο μακ. Παν. Τελεβάντος θεωρούσε προβληματική τη χρήση του όρου «Εκκλησίες» για τις ετερόδοξες χριστιανικές κοινότητες, επειδή κατά την άποψή του δημιουργούσε εκκλησιολογική ασάφεια και άφηνε περιθώρια για οικουμενιστικές ερμηνείες. Σε διάφορα σχόλιά του μετά τη Σύνοδο υποστήριξε ότι ακριβώς αυτό το σημείο αποτέλεσε τη σοβαρότερη θεολογική αδυναμία των συνοδικών κειμένων.

3ον. Απόρριψη της αντίληψης ότι η Σύνοδος αποτελεί συνέχεια των αγίων Εννέα (9) Αυτοκρατορικών Οικουμενικών Συνόδων

Σε σχόλιό του επί της εγκυκλίου της Εκκλησίας της Κύπρου έγραψε ότι ο ισχυρισμός πως η Σύνοδος της Κρήτης αποτελεί συνέχεια των Οικουμενικών Συνόδων είναι «εξωφρενικός», διότι κατά την άποψή του:

Α'. ο τρόπος συγκλήσεως ήταν διαφορετικός,

Β'. η αντιπροσώπευση των Εκκλησιών ήταν ελλιπής,

Γ'. ο τρόπος λήψεως αποφάσεων δεν ακολουθούσε το παραδοσιακό συνοδικό πρότυπο,

Δ'. ενώ και τα τελικά κείμενα δεν είχαν το θεολογικό βάρος των Οικουμενικών Συνόδων.

4ον. Έμφαση στην πατερική ακρίβεια

Ο Παν. Τελεβάντος, θεωρούσε ότι η σύγχρονη Ορθοδοξία διέρχεται «σοβαρή θεολογική κρίση» και υποστήριζε ότι μια αληθινά μεγάλη Σύνοδος όφειλε να αντιμετωπίσει θεμελιώδη δογματικά και εκκλησιολογικά ζητήματα και όχι δευτερεύοντα διοικητικά ή ποιμαντικά θέματα.

Αναδημοσιεύοντας και προβάλλοντας σχετικές παρεμβάσεις, υποστήριζε ότι η προετοιμασία της Συνόδου δεν επικεντρώθηκε στα ουσιώδη θεολογικά προβλήματα της εποχής μας.

5ον. Κριτική προς την ηγεσία της Εκκλησίας της Κύπρου

Μετά τη Σύνοδο άσκησε έντονη κριτική σε ορισμένους Κυπρίους ιεράρχες και ιδιαίτερα στην επίσημη στάση της Εκκλησίας της Κύπρου. Θεωρούσε ότι αρκετές από τις παρεμβάσεις τους ήταν «νεωτεριστικές» και ότι συνέβαλαν στην αποδοχή διατυπώσεων που ο ίδιος θεωρούσε εκκλησιολογικά προβληματικές.

6ον. Η θεωρία της «υποδοχής» της Συνόδου

Ένα ακόμη βασικό στοιχείο της σκέψης του ήταν ότι η αυθεντία μιας Συνόδου δεν εξασφαλίζεται μόνο από τη σύγκλησή της ή/και από τις υπογραφές των επισκόπων, αλλά και από την αποδοχή της από το πλήρωμα της Εκκλησίας μέσα στον χρόνο.

Για τον λόγο αυτό θεωρούσε ότι η συζήτηση για τη Σύνοδο της Κρήτης παρέμενε ανοικτή και μετά το 2016. Η άποψη αυτή συνδέεται με την παραδοσιακή ορθόδοξη έννοια της «υποδοχής» των συνοδικών αποφάσεων από την εκκλησιαστική συνείδηση.

Συνοπτική αποτίμηση της σκέψης του σύγχρονου ορθοδόξου Απολογητή και Ομολογητή Λαϊκού Θεολόγου:

Θεολογικά, ο αείμνηστος κύριος Παναγιώτης Τελεβάντος ανήκε στον χώρο της παραδοσιακής αντιοικουμενιστικής εκκλησιολογίας.

Ένας από τους σημαντικούς και κορυφαίους Ελληνοκύπριους θεολόγους και Blogers όπου από το Μανχάταν των ΗΠΑ και έπειτα από την Κύπρο δεν σταμάτησε επί 20 - 30 συναπτά έτη να αρθρογραφεί καθημερινά και συστηματικά εναντίον του Οικουμενισμού και του σχισματικού Ζηλωτισμού.

Η κριτική του προς τη Σύνοδο της Κρήτης δεν επικεντρωνόταν πρωτίστως σε διοικητικά ζητήματα αλλά σε τρία σημεία:

1. στην εκκλησιολογία του κειμένου περί 'ετεροδόξων Εκκλησιών',

2. στην ελλιπή πανορθόδοξη συμμετοχή,

3. στην άρνηση να αναγνωριστεί η Σύνοδος ως γεγονός αντίστοιχου κύρους προς τις Οικουμενικές Συνόδους.

Αυτά τα τρία στοιχεία αποτελούν, κατά πάσα πιθανότητα, τον πυρήνα της θεολογικής του παρακαταθήκης όσον αφορά τη ληστρική και δήθεν 'Πανορθόδοξη' Σύνοδο της Κρήτης.

Μπορεί κανείς να επισκεφτεί το Ιστολόγιο του αείμνηστου Θεολόγου κ. Παναγιώτη Τελεβάντου και να ερευνήσει εκτενώς και επισταμένα το όλο ζήτημα και όχι μόνο.

Του Παναγιώτη Νούνη,

Θεολόγος - Θρησκειολόγος /Φιλόλογος